Een volgeschreven stapel geeltjes met pen ernaast

Schrijverslogica

Ik was aan het schrijven. Eerst werd het verhaal negen meter lang. Toen ik het zo uitgerold voor me zag liggen, begon ik er logica in te zien. Ik schreef en schreef. Het werd tien meter, twintig, dertig. Het leek wel een boek. Maar als een stuk eenmaal staat, begint het redigeren. Wat er dan precies gebeurt, kan ik met geen mogelijkheid van tevoren bedenken. Het is altijd een verrassing. 

Houden van en afscheid nemen

Wanneer je schrijft word je soms overvallen door een nieuw inzicht of leg je een verband dat het hele verhaal in een ander licht zet. Soms herschrijf je het einde dat dan het begin blijkt, of andersom. Er dient zich een afsluiter aan die het verhaal rond maakt. Ook moet er altijd iets uit waar je een beetje van bent gaan houden. Dat is niet pijnloos. Heel dierbare zinnen probeer ik nog even op een paar andere plekken uit. Het maakt het onvermijdelijke afscheid makkelijker.

Ontrafelen en ordenen

Via het schrijven ontrafel en orden ik een onduidelijke homp aan gedachten en ideeën. En breng ik naar de oppervlakte wat anders verborgen zou blijven. Achter elke gedachtegang komt alleen een nieuwe tevoorschijn als ik ‘m heb opgeschreven. Om een verhaal ritmisch en kloppend te krijgen, zijn de periodes tussen het schrijven minstens zo belangrijk als het schrijven zelf. Een ommetje door het park, een uurtje zwemmen of mediteren, het inruimen van de vaatwasser. Twee weken vakantie, een paar maanden laten rusten.

Wat er gebeurt in de tekst, gebeurt in mijn koppie

Met mijn dertig meter lange tekst gebeurde het allemaal. Dat leidde tot iets dat ik nog niet kende. Tenminste niet in die mate. Het verhaal begon zichzelf te ontschrijven. Het liet verdwijnen wat nuttig was ooit te zijn geschreven, maar alleen bedoeld was om plaats te maken voor iets anders. Ruimte. Of nee, niet echt ruimte. Helderheid. Eerst gingen er woorden uit, daarna zinnen, hele hoofdstukken. Het werd alsmaar korter. Ik raakte een beetje in paniek. Hoe moest dat nu als maanden schrijfwerk een leeg vel zou opleveren? Tot ik besefte dat ik de enige was die daarmee zat en dat was dat.

Wat gebeurt tijdens het schrijfproces en in de tekst, gebeurt in mijn hoofd. Of andersom, dat weet ik soms niet precies, maar dat maakt voor het effect niet uit. Schrijven zorgt voor een ongekende helderheid in mijn koppie, eh copy.

Nadat ik het verhaal uit mijn systeem had geschreven, bleef het stuk over dat je nu leest. En daarna kwam er een blog over mijn Chinees-Indonesische roots tevoorschijn.